Illustraties bij hoofdstuk 5: tekenontwikkeling
Op elke leeftijd teken je weer anders een liedje.
Peuters
Rond een jaar of 1-2 beginnen de meeste peuters uit zichzelf te tekenen. Maar ze tekenen niet om iets uit te beelden. Ze tekenen om een spoor achter te laten, dingen te ontdekken, te voelen, te bewegen..... De tekening stelt ook niets voor, maar al doende gebeurt er wel veel.
Liedjes tekenen: veel peuters vinden het leuk om te kijken en te luisteren, terwijl jij een liedje tekent. Ze genieten van het spel van de lijnen en de klanken. Ze genieten van jouw plezier. Sommigen willen ook tekenen en zullen door jouw tekening heen krassen, of op een eigen papier een liedje tekenen. Je kan inspelen op dat wat de peuter aangeeft: misschien wil deze ook zingen, ook tekenen (het hoeft niets te zijn!), of alleen toekijken en luisteren.
Tekenen vanaf circa 3 jaar
Rond een jaar of drie gaan kinderen een cirkel sluiten, of kruizen tekenen. Vaak gaan ze dan ook een betekenis aan hun tekening geven. Dat wat ze zelf tekenen stelt iets voor. In het begin wisselt de betekenis: iets kan een poes zijn en even later oma. Pas later blijft de betekenis vast staan.
Het kind houdt zich niet aan tekenregels. Alles kan nog op de kop, of gedraaid. De verhoudingen zijn nog niet belangrijk en het hoeft nog niet te kloppen met de werkelijkheid. Kijk maar naar de volgende kinderuitspraken:
"Een mens met te veel armen en benen, "Een zonnemens" (3 jaar)
maar dat geeft niet" (3 jaar)
Liedjes tekenen: bij het liedjes tekenen kun je nu na afloop van het liedje tekenen, gesprekken voeren over de tekst van het lied en de tekening. Jij en/of het kind kunnen van alles bij tekenen. Maar wees niet te precies in hoe iets werkelijk is. De kinderlijke vormen (en vondsten!) zijn origineel en uniek.
Tekenen rond een jaar of zes, zeven
Rond een jaar of zes, zeven gaan kinderen steeds realistischer tekenen. Er komen een boven- en een onderkant. Tussen de hemel- en grondlijn wordt vertelt wat er gebeurd. Dat hoeft niet te kloppen met hoe het werkelijk kan. Kloppende kleuren (en goede materialen!) worden wel steeds belangrijker. Naast meer werkelijkheid, zie je ook heel veel kinderlogica: alles wordt zo getekend dat je het beste begrijpt wat er bedoeld wordt.
.jpg)
Hier zie je twee mensen die elk in een huis wonen. Eén huis heeft een kachel en een schoorsteen. De mensen kijken t.v. Ze kijken voetbal. (opmerking: dit is het belangrijkste en dus groot in het midden getekend en niet op de t.v.'s.) De zon schijnt en het gat in de grond laat zien hoe diep de grond is. Een prachtige filosofische uitspraak van een kind van 6 jaar.
Bij het liedjes tekenen kan je te maken krijgen met het feit dat het kind enerzijds realistisch wil tekenen en anderzijds kinderlogica hanteert. Die kinderlogica is heel belangrijk en sluit aan bij de expressie van het kind. De tekeningen hoef je dus niet te corrigeren ("Dat kan niet zo!") Anderzijds wil het kind soms wel realistischer tekenen en frustreert het als dat niet lukt. Dan kan je samen zoeken naar een betere vorm. Het perspectief- tekenen komt rond het negende jaar.
Rond negen jaar
Rond negen jaar ontdekt een kind het perspectief in de tekening. Dit is een heel ingewikkeld aspect van het tekenen. Dat wat vooraan staat zie je helemaal, dat wat achteraan staat zie je maar gedeeltelijk. Soms komt er een nieuwe tekencrisis, want hoe krijg je dat allemaal voor elkaar? Natekenen kan een hulpmiddel zijn om meer houvast te hebben.
Liedjes tekenen: is voor een aantal kinderen een prettige bezigheid. Ze hebben houvast aan de vormen. Het uitzoeken hoe je kunt zingen en tekenen wordt als een spel ervaren. De kinderliedjes, die eigenlijk al als kinderachtig kunnen worden ervaren, maar waar je ook goede herinneringen aan hebt, kunnen zo toch "legitiem" worden gezongen en herbeleefd.
